W I półroczu 2026 r. średnia cena gruntów ornych w Polsce wyniosła 71 234 zł za hektar. Dobre grunty osiągały średnio ponad 86 tys. zł/ha, a w niektórych województwach przekraczały 120 tys. zł. Przy stabilnych cenach ziemi coraz więcej rolników i firm, którym bank odmówił kredytu, wykorzystuje ją jako zabezpieczenie finansowania.
Najważniejsze wnioski:
- Średnia cena gruntów ornych ogółem: 71 234 zł/ha (GUS, I półrocze 2026)
- Dobre klasy gleby: średnio 86 142 zł/ha
- Najwyższe ceny dobrych gruntów w Wielkopolsce i na Podlasiu – ponad 120 tys. zł/ha
- Ziemia pozostaje jednym z najpewniejszych aktywów dla gospodarstw, nawet przy zaostrzonej polityce bankowej
Ile naprawdę kosztuje hektar w 2026 roku?
Dane GUS za I półrocze 2026 roku pokazują, że ceny ziemi utrzymały się na wysokim poziomie. Średnia krajowa dla gruntów ornych ogółem wyniosła 71 234 zł/ha. Dobre grunty (klasy I–IIIa) osiągały średnio 86 142 zł/ha, a w niektórych regionach ceny przekraczały 120 tys. zł za hektar. Różnice regionalne pozostają znaczące – za dobre grunty w wielkopolskim płacono 126 643 zł/ha, a w zachodniopomorskim 56 300 zł/ha, czyli ponad dwa razy mniej.
| Kategoria | Średnia cena | Uwagi |
|---|---|---|
| Grunty orne ogółem | 71 234 zł/ha | I półrocze 2026 |
| Dobre klasy (I–IIIa) | 86 142 zł/ha | Najwyższe w Wielkopolsce i na Podlasiu |
| Dobre grunty – najtaniej | 56 300 zł/ha | Zachodniopomorskie |
Stabilność cen ziemi w 2026 roku kontrastuje z sytuacją na rynku kredytowym. Gdy banki zaostrzają kryteria wobec osób fizycznych i części firm, wartość gruntu staje się dla wielu gospodarstw realnym argumentem przy pozyskiwaniu finansowania poza bankiem.
„Stabilna wartość ziemi rolnej sprawia, że dla wielu gospodarstw jest to najpewniejszy składnik majątku. W sytuacji, gdy banki zaostrzają kryteria wobec osób fizycznych i części firm, finansowanie oparte na wartości nieruchomości staje się praktyczną alternatywą. Ziemia, w przeciwieństwie do wielu innych aktywów, zachowuje wartość nawet w trudniejszych okresach koniunkturalnych.”
— Artur Orzełowski, członek Komisji ds. Rynku Finansowego BCC
Dlaczego banki ostrożnie podchodzą do ziemi?
Prawo nie zabrania ustanawiania hipoteki na prywatnej nieruchomości rolnej. Banki jednak często podchodzą do niej ostrożnie z kilku powodów:
- Mniejsza płynność niż przy mieszkaniach i lokalach komercyjnych
- Ograniczenia w obrocie wynikające z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (zwłaszcza przy większych powierzchniach)
- Konieczność dokładnej weryfikacji stanu prawnego i przeznaczenia w planie miejscowym
- Dłuższy czas ewentualnej egzekucji
- Niższa przewidywalność ceny sprzedaży w postępowaniu egzekucyjnym
W praktyce oznacza to, że rolnik lub firma z czystą ziemią, ale słabszą historią w BIK, często słyszy odmowę w banku – nawet jeśli wartość nieruchomości znacznie przekracza wnioskowaną kwotę. To właśnie ta luka sprawia, że finansowanie prywatne pod zastaw ziemi zyskuje na znaczeniu.
Kiedy ziemia dobrze działa jako zabezpieczenie?
Finansowanie pod zastaw ziemi jest szczególnie wykorzystywane w kilku sytuacjach: gdy bank odmówił ze względu na scoring lub historię, gdy podmiot chce sfinansować inwestycję lub spłacić droższe zobowiązania bez angażowania pełnej zdolności kredytowej, a także gdy zależy mu na szybszej decyzji. Kluczowe jest jednak, aby nieruchomość miała uregulowany stan prawny i rozsądną lokalizację.
„Przy finansowaniu pod zastaw gruntu rolnego kluczowe jest nie tylko to, czy nieruchomość podlega ograniczeniom z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, ale przede wszystkim jak te ograniczenia będą działać w razie ewentualnej egzekucji. W praktyce przy licytacji komorniczej nabywcą może być niemal każdy, a część obostrzeń z ustawy UKUR ulega złagodzeniu lub w ogóle nie znajduje zastosowania. Dlatego przy ocenie ryzyka patrzymy nie tylko na stan księgi wieczystej, ale też na realną zbywalność gruntu, jego klasę, lokalizację i ewentualne służebności, które mogą obniżyć atrakcyjność w egzekucji.”
— Przemysław Markowicz, prawnik, Duoinvest
Implikacje praktyczne dla rolników i firm
Dla rolników i firm posiadających ziemię oznacza to, że wartość gruntu może otworzyć dostęp do kapitału nawet wtedy, gdy standardowa ocena bankowa kończy się odmową. Kluczowe jest jednak realne oszacowanie zbywalności – nie tylko deklarowanej wartości, ale też tego, jak szybko i za ile grunt mógłby zostać sprzedany w razie potrzeby. Warto też pamiętać o kosztach ustanowienia hipoteki (notariusz, wpis do księgi wieczystej) oraz o tym, że przy większych powierzchniach konieczne jest sprawdzenie ograniczeń z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.
Ograniczenia prawne a praktyka egzekucji
Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego wprowadza ograniczenia w obrocie ziemią rolną, szczególnie przy większych powierzchniach. Nie oznacza to jednak, że ziemia nie może być zabezpieczeniem. Prawo nie zabrania ustanawiania hipoteki na prywatnej nieruchomości rolnej. Ograniczenia dotyczą głównie sprzedaży, a nie samego obciążenia hipoteką. W praktyce przy ewentualnej egzekucji część tych ograniczeń ulega złagodzeniu lub w ogóle nie znajduje zastosowania.
Przy licytacji komorniczej nabywcą może być niemal każdy, a część obostrzeń z ustawy UKUR nie obowiązuje w takim samym zakresie jak przy dobrowolnej sprzedaży. Dlatego przy ocenie ryzyka pożyczkodawcy patrzą nie tylko na to, czy nieruchomość podlega ograniczeniom, ale przede wszystkim na to, jak te ograniczenia będą działać w razie ewentualnej egzekucji. Kluczowe jest też sprawdzenie, czy na gruncie nie ciążą służebności lub inne obciążenia, które mogłyby obniżyć jego atrakcyjność.
Szerszy kontekst cen ziemi w 2026 roku
Stabilność cen ziemi rolnej w I półroczu 2026 roku nie jest przypadkowa. Po latach dynamicznych wzrostów rynek wszedł w fazę stabilizacji, ale na wysokim poziomie. Średnia krajowa na poziomie 71 234 zł/ha oznacza, że hektar dobrej ziemi nadal stanowi istotny składnik majątku gospodarstwa. W niektórych regionach, takich jak Wielkopolska czy Podlasie, dobre grunty osiągają ceny powyżej 120 tys. zł/ha, co czyni je atrakcyjnym zabezpieczeniem nawet przy większych kwotach finansowania.
Różnice regionalne pozostają znaczące. W województwach o wysokich cenach ziemi wartość zabezpieczenia jest wyższa, co przekłada się na lepsze warunki finansowania. W regionach z niższymi cenami pożyczkodawcy mogą wymagać wyższego stosunku wartości zabezpieczenia do kwoty lub dodatkowych zabezpieczeń. Dlatego przy ocenie możliwości finansowania pod zastaw ziemi kluczowe jest nie tylko to, ile ziemia jest warta według danych GUS, ale też jak wygląda lokalny rynek i realna zbywalność konkretnej działki.
Warto też pamiętać, że ceny ziemi nie zawsze idą w parze z łatwością sprzedaży. W niektórych regionach, mimo wysokich deklarowanych cen, transakcje są rzadsze, co może wpływać na ocenę ryzyka przez pożyczkodawcę. Dlatego doświadczeni pożyczkodawcy patrzą nie tylko na średnie ceny, ale też na liczbę transakcji w okolicy i czas sprzedaży podobnych nieruchomości.
Praktyczne aspekty finansowania pod zastaw ziemi
Przy finansowaniu pod zastaw ziemi kluczowe jest nie tylko to, ile ziemia jest warta według danych rynkowych, ale też jak wygląda jej realna zbywalność. Pożyczkodawcy z doświadczeniem w tym segmencie patrzą na lokalizację, klasę gleby, dostęp do drogi, ewentualne służebności oraz to, jak często w okolicy dochodzi do transakcji. Działka położona w atrakcyjnej lokalizacji, z czystą księgą wieczystą i dobrą klasą gleby, będzie oceniana lepiej niż działka o podobnej powierzchni, ale z problemami prawnymi lub w słabej lokalizacji.
Elastyczność spłaty również ma znaczenie, szczególnie w rolnictwie, gdzie przychody są sezonowe. Niektórzy pożyczkodawcy oferują możliwość spłaty balonowej lub rat dopasowanych do cyklu przychodów. Warto negocjować takie rozwiązania, jeśli odpowiadają one specyfice działalności. Dobrze przygotowana transakcja, z jasnymi warunkami i czystą dokumentacją, może być praktyczną alternatywą dla podmiotów, które nie spełniają rygorystycznych kryteriów bankowych.
Na co zwrócić uwagę przed ustanowieniem hipoteki na ziemi?
- Powierzchnia użytków rolnych i ewentualne ograniczenia obrotu
- Stan księgi wieczystej (brak sporów i służebności obniżających wartość)
- Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego
- Realna wartość rynkowa potwierdzona danymi z okolicy
- Koszty notarialne i wpisu do księgi wieczystej
Podsumowanie i rekomendacje
Ziemia rolna w 2026 roku nadal trzyma cenę i dla wielu gospodarstw pozostaje najpewniejszym aktywem. Gdy banki zaostrzają politykę kredytową, finansowanie zabezpieczone hipoteką na nieruchomości staje się dla części rolników i firm realną opcją uzyskania kapitału.
Rekomendacja: Przed ustanowieniem hipoteki warto dokładnie zweryfikować stan prawny, powierzchnię użytków rolnych oraz realną zbywalność gruntu. W przypadku większych powierzchni konieczne jest sprawdzenie ograniczeń z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.
Źródła: GUS – ceny gruntów rolnych w obrocie prywatnym, I półrocze 2026 r. (za: topagrar.pl, agronews.com.pl); ustawa z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego.
Dane i cytaty z tego raportu można wykorzystywać w publikacjach z podaniem źródła: Bezpieczne Kredyty (bezpiecznekredyty.pl) wraz z linkiem do tego artykułu. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi oferty w rozumieniu Kodeksu cywilnego ani porady prawnej.
Najczęstsze pytania
Czy na gruncie rolnym można ustanowić hipotekę?
Tak. Prawo nie zabrania ustanawiania hipoteki na prywatnej nieruchomości rolnej. Ograniczenia dotyczą głównie obrotu, a nie samego obciążenia hipoteką.
Czy przy egzekucji obowiązują te same ograniczenia co przy sprzedaży?
Nie zawsze. Przy licytacji komorniczej część obostrzeń z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego ulega złagodzeniu lub nie znajduje zastosowania.
Od czego zależy, czy ziemia zostanie przyjęta jako zabezpieczenie?
Od stanu prawnego, lokalizacji, klasy gleby, powierzchni użytków rolnych oraz realnej zbywalności w ocenie pożyczkodawcy.
Ile można pożyczyć pod zastaw ziemi rolnej?
To zależy od wartości gruntu i jego zbywalności. W Bezpiecznych Kredytach finansujemy do 50% wartości zabezpieczenia – szerzej piszemy o tym w artykule Ile można pożyczyć pod zastaw ziemi.
Masz pytania o swoją sytuację? Napisz do nas przez formularz kontaktowy albo zadzwoń: 22 499 47 86 (pn–pt 9–15).



